Cùng với sự phát triển của xã hội, tỉ lệ chấn thương cột sống ngày càng tăng. Chấn thương cột sống là một chấn thương nặng, nếu bị bỏ sót hoặc được sơ cứu không đúng có thể gây tàn thế hoặc tử vong cho nạn nhân. Vì vậy cần phải nhận biết chấn thương cột sống và sơ cứu đúng cách từ khi xảy ra tai nạn cho đến khi nạn nhân được chuyển về các bệnh viện chuyên khoa.

1. Nguyên nhân gây chấn thương cột sống 

  • Tai nạn giao thông: là nguyên nhân hàng đầu.
  • Tai nạn lao động: Ngã từ độ cao hơn 2 lần chiều cao nạn nhân ví dụ như ngã cao từ thang, từ cây, từ mái nhà...
  • Có bằng chứng về chấn thương vùng đầu và/hoặc có rối loạn ý thức.
  • Chấn thương thể thao: đua xe đạp, đua ngựa, nhảy cầu, tham gia giao đấu thể thao, võ thuật....
  • Nạn nhân than phiền về yếu, tê, liệt; đại, tiểu tiện không tự chủ; thở bụng hoặc co cứng dương vật.
  • Vết thương cột sống do hỏa khí như đạn bắn, mảnh bom.
  • Gãy cột sống cổ như ở các nạn nhân tự tử bằng thắt cổ...
  • Cổ hoặc cơ thể bị xoắn hoặc ở tư thế bất thường do thay đổi tư thế đột ngột.

2. Cách xử lý đối với nạn nhân bị chấn thương 

Đối với nạn nhân còn tỉnh

Trấn an nạn nhân và khuyên nạn nhân không nên cử động. Gọi hoặc yêu cầu người khác gọi 115 hoặc dịch vụ y tế cấp cứu tại địa phương để được trợ giúp khẩn cấp.

Quỳ hoặc nằm sau đầu nạn nhân. Đặt khuỷu tay của bạn trên mặt đất hoặc trên đầu gối của bạn để giữ cho cánh tay của bạn ổn định, nắm chặt hai bên đầu của nạn nhân. Giữ vững và đỡ đầu nạn nhân ở tư thế trung lập này, trong đó đầu, cổ và cột sống thẳng hàng.

Yêu cầu người trợ giúp đặt chăn, khăn tắm hoặc quần áo cuộn lại ở hai bên đầu và cổ của nạn nhân, trong khi bạn giữ đầu của họ ở vị trí trung tính. Tiếp tục hỗ trợ đầu của nạn nhân cho đến khi đội cấp cứu chuyên nghiệp đến, bất kể việc này có thể kéo dài bao lâu.

Đối với nạn nhân bất tỉnh

Quỳ hoặc nằm sau đầu nạn nhân, đặt khuỷu tay của bạn trên mặt đất hoặc trên đầu gối của bạn để giữ cho cánh tay ổn định. Nắm chặt hai bên đầu, hỗ trợ đầu để đầu, thân và chân của nạn nhân nằm trên một đường thẳng.

Mở đường thở của nạn nhân bằng kỹ thuật đẩy hàm. Đặt đầu đầu ngón tay của bạn vào góc hàm của nạn nhân. Nâng nhẹ hàm để mở đường thở, chú ý không nghiêng cổ nạn nhân.

Kiểm tra hô hấp của nạn nhân, nếu nạn nhân đang thở, hãy tiếp tục đỡ đầu. Gọi hoặc yêu cầu người khác gọi 115 hoặc dịch vụ y tế cấp cứu tại địa phương để được trợ giúp khẩn cấp.

Nếu nạn nhân không thở, hãy bắt đầu hô hấp nhân tạo. Nếu cần chuyển nạn nhân, hãy sử dụng kỹ thuật xoay nạn nhân (kỹ thuật log-roll - Cần ít nhất 4 người. Một người (A) đứng trên đầu nạn nhân, hai người đứng bên phía nạn nhân sẽ xoay lưng, một người đứng bên đối diện. A chỉ huy, mọi người cùng lăn nghiêng nạn nhân qua như lăn một khúc cây trong khi A giữ cho đầu nạn nhân xoay chuyển đồng trục với cơ thể. Nạn nhân phải được xoay nghiêng đồng trục sao cho cơ thể không bị vặn khi xoay. 

Sau đó Đặt miếng ván cứng bên cạnh, cho nạn nhân trở lại tư thế nằm ngửa trên cáng làm sao cho nạn nhân thẳng trục. Dùng các dây cột ngang cố định nạn nhân vào ván, dùng bao cát hoặc quần áo nạn nhân hoặc các vật dụng khác kê hai bên đầu nạn nhân. Đặt nạn nhân đã được cố định trên miếng ván cứng lên cáng và chuyển nạn nhân tới bệnh viện

Nhờ người trợ giúp của bạn theo dõi và ghi lại các dấu hiệu quan trọng, mức độ phản ứng, nhịp thở và mạch, trong khi chờ sự trợ giúp đến.